Reflü Tanısı

Öykü ve muayene:

Reflü hastalığı değişik organlardan kaynaklanan yakınmalar gösterir. Başka hastalıklarla hep karıştığı için, hastayı iyi dinlemek, anlattıklarını doğru yorumlamak ve reflüyü ayırıcı tanılar içinde unutmamak gerekir. Reflü hastalığının çok önemli iki bulgusu; mide ve göğüs kemiği arkasında yanma hissi ile ağıza acı su gelmesidir. Bunlardan birinin dile getirilmesi halinde hastanın reflüsü olduğu anlaşılır. Ancak hastaların çoğunda bu yakınmalar yerine atipik bulguların ön planda olması, kesin ve ayırıcı tanı için ileri tetkikleri gerekli kılar.

Gastroskopi

Ağızdan itibaren, yutak, yemek borusu, mide ve onikiparmak bağırsağının direkt göz ile tetkik edildiği tanı yöntemidir. İşlem sırasında hafif bir anestezi biçimi olan sedasyon uygulandığından hasta için son derece kolay ve rahattır. Gastroskopi tetkiki için sadece aç karnına hastaneye gelmek yeterlidir. Yaklaşık 10 dakika süren bu tetkiki takiben kişi evine veya işine dönebilir. Gastroskopi ile sindirim sistemi içinde ülser, gastrit, iyi ve kötü huylu tümörler ile diğer hastalıkları görme ve biopsi alma şansı vardır. Reflü hastalarına birkaç nedenle gastroskopi yapılır: yemek borusu alt ucundan parça alıp aside bağlı kronik tahriş (Barret özofagus) olup olmadığını anlamak, reflüye bağlı sindirim sisteminde başka yerlerde tahriş olup olmadığını görmek ve midenin diğer hastalıklardan ayırt etmek. Bu nedenler arasında yemek borusu alt uçtaki Barret zaman içinde kansere dönüşme tehlikesi taşıdığından, kronik reflü hastalığı olan kişilerde, bir yaştan sonra her yıl tekrarlanmalıdır.

pH Ölçümü

Hastalığın kesin tanısı için kullanılan yöntemdir. Bel kemerine takılan bir ölçüm cihazı ile yemek borusu ve mide içindeki asit değişiklikleri 24 saat boyunca izlenir ve hastanın reflüsü olup olmadığı anlaşılmış olur. 24 saatlik pH ölçümü ile sadece hastalığın tanısı değil aynı zamanda reflünün tipi ve ne gibi faktörler ile tetiklendiği de anlaşılır. Örneğin hastanın gündüz reflüsü mü olduğu yoksa gece yattığında mı reflüsü olduğu tedavi açısından çok önemlidir. Yine bu cihaz sayesinde, hastanın yakınmaları ile reflü arasındaki ilişki, o hastada hangi gıdaların reflüyü başlattığı görülür. Bu şekilde hastaya göre kişisel bir tedavi hazırlamak, hastanın tedaviye inancını ve katılımını arttırmak, tıbbi tedaviden daha yüksek başarılar sağlamak gibi avantajları vardır. Böylece daha fazla hastayı ameliyatsız tedavi etme şansı olur.

Manometre

Manometre, yemek borusu içindeki ve alt ucundaki kapakçıktaki basıncı ölçmeye yarayan bir tıbbi cihazdır. Yemek borusu alt ucundaki kapakçık sisteminin basıncını görüp, doğru çalışıp çalışmadığını anlamak mümkündür. Ayrıca yemek borusunun içindeki basıncı ölçerek, yemek borusunun içindeki gıdaları aşağı doğru pompalama işlevini ne kadar yerine getirdiğini görme şansı vardır. Manometre tetkiki, reflü hastaları için hem ayırıcı tanı da hem de ameliyat öncesi hazırlık aşamasında kullanılır.

Yemek borusu filmi

Yemek borusunun yutma esnasında çekilen ilaçlı filmi de yine yutma ve yutma borusunun işlevi hakkında bilgiler verir. Reflüyü diğer yemek borusu hastalıklarından ayırmak, ameliyat hazırlığı veya ameliyat sonrası yutma fonksiyonu kontrolü maksadıyla kullanılabilir.

Ayırıcı tanı

Reflü hastalığı gastrit, ülser, safra kesesi hastalıkları, farenjit, sinüzit, astım, alerji, akciğer hastalıkları ve kalp hastalıkları ile kolayca karışabilir. Bazen de astımı, akciğer hastalığı veya farenjiti olan kişinin hastalığını tetikleyebilir veya tedavisini zorlaştırabilir. Kesin tanının konması bu nedenle ilgili merkezler dışında zor olabilir. Halbuki, kronik bir hastalık olan reflüde kesin tanı çok önemlidir. O nedenle “GERÇEKTEN REFLÜ HASTALIĞINIZ VAR MI ?” sorusu başlangıç için iyi bir noktadır. Özellikle kronik reflü hastalığı olup da, ömür boyu diyet/ilaç ile ameliyat arasında karar vermek durumunda kalmadan önce mutlaka pH metre tetkikini yaptırmak ve yakınmaların reflüden kaynaklandığından emin olmak gerekir.